Triggerpoints en dry needling: bijwerkingen en vergelijking met andere technieken

Dry needling bij myofasciale triggerpoints veroorzaakt meestal lichte bijwerkingen, maar twee systematische reviews laten ook zeldzame ernstige complicaties zien. Bij nekpijn door triggerpoints vond een meta-analyse bovendien geen verschil in uitkomst tussen dry needling en andere fysiotherapeutische modaliteiten.

Wat de bronnen zijn en waarom ze zwaar wegen

Dit artikel rust op twee systematische reviews met meta-analyse. De eerste staat in Physical Therapy van 10 juni 2026 (PMID 42096510) en onderzoekt hoe vaak en hoe ernstig bijwerkingen van dry needling voorkomen. De tweede staat in het Journal of Bodywork and Movement Therapies van december 2025 (PMID 41316611) en vergelijkt dry needling met fysische modaliteiten bij patiënten met nekpijn door myofasciale triggerpoints. Beide zijn geraadpleegd via PubMed op 6 september 2026. Een systematische review betekent dat de auteurs het bestaande onderzoek systematisch hebben doorzocht en gebundeld, niet dat zij zelf een nieuwe behandeling hebben uitgetest.

Wat is er onderzocht naar de bijwerkingen?

De review in Physical Therapy volgde de PRISMA-checklist en doorzocht PubMed, Web of Science en Scopus in de periode van september 2024 tot april 2025. De auteurs namen casusbeschrijvingen, casusreeksen, enquêtes, observationeel onderzoek en gerandomiseerde klinische studies op waarin bij mensen dry needling werd toegepast en bijwerkingen werden geregistreerd. In totaal gingen 59 artikelen de analyse in: 25 patiënten uit casusbeschrijvingen en casusreeksen, 1947 patiënten uit gerandomiseerde klinische studies en prospectief observationeel onderzoek, en 2380 professionals die enquêtes invulden. De methodologische kwaliteit werd beoordeeld met vier instrumenten, waaronder de PEDro-schaal en de Newcastle-Ottawa-schaal, telkens door twee onafhankelijke onderzoekers.

Hoe vaak treden bijwerkingen op?

De kern van de bevinding zit in het onderscheid tussen lichte en ernstige bijwerkingen. Lichte bijwerkingen kwamen per behandeling voor bij 0 tot 48,15 procent van de patiënten. Gemeten over de gehele carrière van een behandelend professional loopt dat uiteen van 2,56 tot 72,73 procent. Dat laatste getal klinkt groot, maar het gaat om alle lichte klachten bij elkaar, over jaren van praktijk en duizenden behandelingen heen.

Ernstige bijwerkingen per behandeling zijn zeldzaam: 0 tot 0,43 procent. Als professionals echter wordt gevraagd terug te kijken op hun complete klinische praktijk, meldt 0,98 tot 39,14 procent van hen ooit een ernstige bijwerking te hebben gezien. De conclusie van de auteurs luidt dat dry needling breed wordt gebruikt en doorgaans samenhangt met lichte bijwerkingen, maar dat er ruimte is voor zeldzame en toch ernstige complicaties.

Wat betekent dat verschil tussen per behandeling en per carrière?

De twee soorten cijfers meten iets verschillends en dat verklaart de grote afstand tussen beide. Het percentage per behandeling zegt iets over de kans dat u bij een enkele sessie een bijwerking ondervindt. Het carrièrecijfer omvat wat professionals gedurende hun hele loopbaan meemaken. Voor de lezer is vooral het eerste getal informatief: bij één behandeling is een ernstige bijwerking volgens deze review zeer onwaarschijnlijk, terwijl lichte bijwerkingen gangbaar zijn. De review publiceert geen aparte uitgesplitste lijst van welke bijwerkingen precies onder "licht" en welke onder "ernstig" vallen in de samenvatting die hier is geraadpleegd.

Verschilt dry needling van andere technieken bij nekpijn?

De tweede review vergeleek dry needling met fysische modaliteiten bij het myofasciaal pijnsyndroom, een chronische aandoening van het bewegingsapparaat waarbij myofasciale triggerpoints actief worden. De auteurs doorzochten PubMed, Embase, Scopus en de Cochrane Library tot september 2023 en vonden acht gerandomiseerde studies bij patiënten met nekpijn door zulke triggerpoints. Uitkomsten waren pijn gemeten op een visuele analoge schaal, de drukpijndrempel en de neck disability index voor functionele beperking.

Wat vond de meta-analyse nu precies?

Het antwoord is: geen verschil. Voor pijn was het samengevoegde gemiddelde verschil min 0,13 centimeter op de visuele analoge schaal (95%-betrouwbaarheidsinterval van 0,35 tot 0,09, P = 0,24; de weergave in PubMed drukt de mintekens van de intervalgrenzen niet af). Voor de drukpijndrempel was het verschil 0,04 kilogramkracht (interval van 0,08 tot 0,16, P = 0,48). Voor de Neck Disability Index was het verschil 0,00 (interval van 0,61 tot 0,60, P = 0,99). Geen van deze verschillen was statistisch significant, en de auteurs noemen ze ook niet klinisch relevant. De heterogeniteit was laag en in deze studies werden geen behandelgerelateerde bijwerkingen gerapporteerd. U kunt de volledige cijfers in de samenvatting op PubMed zelf nalezen.

Hoe betrouwbaar is dat "geen verschil"?

Hier moet de lezer zorgvuldig zijn, en de review zegt dat zelf ook. Alle acht studies hadden een hoog risico op vertekening doordat de deelnemers niet geblindeerd konden worden: wie een prik van een naald voelt, weet dat hij dry needling krijgt. Daardoor kreeg het bewijs een matige tot lage beoordeling volgens de GRADE-aanpak. De conclusie van de auteurs is dan ook voorzichtig geformuleerd: dry needling en fysische modaliteiten lijken vergelijkbaar effectief, maar er zijn studies van hogere kwaliteit nodig om het bewijs te versterken. "Lijken" is hier het sleutelwoord, geen zekerheid.

Wat dit zegt over de plaats van dry needling

Samen schetsen de twee reviews een dubbel beeld. Enerzijds is dry needling een wijdverbreide techniek waarvan de gangbare bijwerkingen licht zijn en waarvan de uitkomsten bij nekpijn door triggerpoints niet onderdoen voor andere fysiotherapeutische modaliteiten. Anderzijds is het bewijs over de werkzaamheid van beperkte kwaliteit, en bestaat er een kleine maar reële kans op ernstige complicaties die een behandelende fysiotherapeut moet herkennen. Voor wie wil begrijpen wat fysiotherapie dekt en wat de basisverzekering vergoedt, is de uitleg op de pagina over de dekking van fysiotherapie een logische volgende stap. Woorden zoals "myofasciaal pijnsyndroom" en "drukpijndrempel" staan bovendien in de begrippenlijst van dit magazine.

Wie de onderliggende cijfers wil controleren, zoekt in PubMed naar PMID 41316611 en leest daar de samenvatting van de vergelijkende review, inclusief de betrouwbaarheidsintervallen die hierboven staan afgedrukt. Omdat triggerpoints vaak samengaan met te snelle belasting, past hierbij ook de bladzijde over spieren opwarmen in de kou.

Triggerpoints komen niet alleen voor bij sporters. Wie in een winkel of bedrijf werkt, staat vaak uren in dezelfde houding en herhaalt dezelfde beweging, waardoor spieren rond nek, schouders en rug gevoelig kunnen worden. Behandeling helpt, maar de omstandigheden op het werk tellen mee. Denk aan een werkplek die past bij de taak, voldoende pauzes en afwisseling tussen staan en zitten. Wie hierbij ook de hygiëne en basisafspraken op de werkvloer wil nalezen, vindt op de site een overzicht van ventilatie, schoonmaak en handen wassen, plus afspraken bij zieke medewerkers. Zulke praktische kaders ondersteunen het herstel.